Thái Lan gọi lại Chanathip và bộ khung kỳ cựu cho trận tái đấu Việt Nam tại ASEAN Cup

Đêm thứ hai ở Mỹ Đình khép lại ở tỷ số 2-2, và khi tiếng còi cuối cùng tan đi, thứ tôi nhớ nhất lại không phải bàn thắng. Đó là Sarach Yooyen đứng lặng rất lâu ở vòng tròn giữa sân, mắt nhìn về phía khán đài đang vỡ ra thành tiếng hát. Thái Lan thua Việt Nam 4-2 sau hai lượt trận chung kết ASEAN Cup: thua 0-2 ngay tại Bangkok, rồi hòa 2-2 trên đất Việt Nam. Một đội bóng từng là chuẩn mực của bóng đá Đông Nam Á rời sân khấu khu vực bằng tư thế của kẻ bị truất ngôi.

Đầu tháng Chín, Anthony Hudson đọc lên danh sách 23 cái tên được chắt lọc từ một nhóm 55 cầu thủ. Trong đó có Chanathip Songkrasin. Tôi từng vấp ngã trước microphone, để rồi học cách đứng dậy bằng chính câu chữ, và vì thế tôi biết một bản danh sách triệu tập luôn mang theo một lời tuyên bố về cách một đội bóng muốn được nhớ đến.

Thái Lan bước vào bảng B với lịch thi đấu bị nén lại: gặp Pakistan ngày 26 tháng 9, gặp Việt Nam ngày 29 tháng 9, gặp Philippines ngày 2 tháng 10. Ba trận trong bảy ngày. Thể thức chỉ cho đội nhất bảng vào chung kết, còn đội nhì phải đá trận tranh hạng ba. Điều đó biến lượt trận ngày 29 tháng 9 thành một cuộc đấu có tính chất gần như loại trực tiếp, dù trên giấy nó chỉ là một vòng đấu bảng.

Phía Việt Nam, lịch đấu đối xứng: cùng đối thủ, đảo thứ tự. Nhà đương kim vô địch bước vào cửa sổ thi đấu này với ít áp lực danh dự hơn, bởi họ không phải chứng minh điều gì với chính mình. Thái Lan thì phải chứng minh rất nhiều. Hudson chọn 23 người từ 55 cái tên, và hướng chọn đã lộ ra qua cấu trúc đội hình: một trục sáng tạo gồm Chanathip Songkrasin ở vị trí số 10, phía sau là Peeradol Chamratsamee và Sarach Yooyen. Hàng thủ vẫn dựa vào những cái tên quen thuộc như Manuel Bihr, Kritsada Kaman và Suphanan Bureerat, với Nicholas Mickelson, sinh ra ở Na Uy và đang chơi cho SV Elversberg, được bổ sung như một phương án chiều cao và thể lực.

Điều đáng nói nhất trong bản danh sách này nằm ở tuyến giữa. Ở đội hình dự ASEAN Cup, trục sáng tạo của Thái Lan hoặc vắng mặt, hoặc bị pha loãng. Sự trở lại đồng thời của Chanathip, Peeradol và Supachok Sarachat tạo ra một tam giác chuyền bóng mà Việt Nam sẽ phải tính toán rất kỹ. Giá trị lớn nhất của Thái Lan lúc này nằm ở chỗ họ lấy lại được khả năng kiểm soát khu vực giữa sân, thứ vũ khí mà trong nhiều năm là cách duy nhất để họ áp đặt lên Việt Nam.

Nhưng kiểm soát bóng chỉ có nghĩa khi phía sau nó là một cấu trúc chịu được áp lực ngược. Hàng thủ Thái Lan đang già đi cùng nhau. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của họ, tôi nhận thấy một mẫu hình lặp lại: mỗi khi mất bóng ở nửa sân đối phương, khoảng trống sau lưng cặp trung vệ mở ra rất nhanh. Việt Nam dưới thời Kim Sang-sik sống bằng đúng khoảnh khắc ấy. Bàn thắng ở Bangkok không đến từ thế trận áp đặt, mà từ một pha chuyển đổi trạng thái.

Có một rủi ro khác ít được nhắc tới. Hudson đang xây dựng lối chơi quanh một nhà sáng tạo duy nhất. Nếu Chanathip bị kèm người hoặc bị chặt ra khỏi trận đấu, đầu ra sáng tạo của Thái Lan co lại gần như hoàn toàn vào những pha lẻ bóng bên cánh của Supachok. Phụ thuộc đơn điểm là thứ mà các hàng thủ đã đọc được bài từ lâu.

Trên hàng công, Hudson mang theo ba mẫu tiền đạo khác nhau. Supachai Jaided là trung phong cắm, sống trong vòng cấm. Teerasak Poeiphimai là mẫu chạy chỗ trẻ. Jude Soonsup-Bell, trưởng thành từ học viện Chelsea và Tottenham rồi trở về khoác áo Port FC, là mẫu lai giữa kỹ thuật và tốc độ. Ba mẫu người cho ba trạng thái trận đấu: dẫn bàn, đuổi bàn, và phá vỡ một khối phòng ngự lùi sâu. Cấu trúc ấy thường là dấu hiệu của một huấn luyện viên chuẩn bị cho nhiều kịch bản, chứ không phải một kịch bản duy nhất.

Teerapat Pruengtong và Supachok Sarachat đang chơi ở Hokkaido Consadole Sapporo, Nhật Bản. Mickelson chơi ở giải hạng hai Đức. Soonsup-Bell trở về Thai League 1 sau nhiều năm ở Anh. Một mẫu hình đang lặp lại khắp Đông Nam Á: các liên đoàn chủ động tìm kiếm cầu thủ gốc ở nước ngoài như một đòn bẩy cạnh tranh với chi phí thấp. Trường hợp Eric Kahl, hậu vệ vẫn đang chờ một cuộc gọi từ tuyển Thụy Điển thay vì cam kết với Thái Lan, cho thấy cuộc chơi này không phải lúc nào cũng thắng.

Có một chi tiết trong dòng tin mà tôi không thể bỏ qua. Tiêu đề nói về việc Việt Nam triệu tập hai cầu thủ gốc nước ngoài, nhưng phần nội dung dành gần như toàn bộ dung lượng cho Thái Lan và không nêu tên một ai của Việt Nam. Tôi đã kiểm tra lại nhiều lần trước khi viết, bởi tôi không muốn đưa vào bài một cái tên mà chính mình chưa xác minh. Khi thông tin nguồn lệch khỏi tiêu đề, người đọc có quyền nghi ngờ phần còn lại.

Điểm mù thứ hai mang tính chiến thuật. Ký ức tập thể đang ghi lại lượt trận ngày 29 tháng 9 như một cuộc phục thù, và mặc định rằng Thái Lan sẽ tràn lên. Nhưng thể thức chỉ cho đội nhất bảng đi tiếp lại thưởng cho sự thận trọng. Một trận hòa trên sân nhà, cộng với việc ghi nhiều bàn vào lưới Pakistan và Philippines, có thể đưa Thái Lan đi tiếp mà không cần đánh bại Việt Nam. Nếu Hudson hiểu điều đó, trận đấu có thể diễn ra chậm hơn nhiều so với kỳ vọng của khán giả.

Và có một nghịch lý khác. Việc gọi lại bộ khung kỳ cựu giúp Thái Lan nâng trần kết quả trong ngắn hạn, nhưng đồng thời lấy đi số phút thi đấu của lớp cầu thủ trẻ. Mỗi cú vấp ngã đều để lại một hố sâu, nhưng chính nơi đó người ta gieo những câu chữ. Nếu cửa sổ tháng Chín này kết thúc bằng một thất bại, câu hỏi đầu tiên trên mặt báo sẽ là vì sao lại gọi người cũ thay vì xây dựng cho chu kỳ sau.

Thái Lan đang đặt cược vào ký ức của chính mình. Nhà vô địch không khóc vì thất bại, họ khóc vì nhớ cảm giác bất tử. Nhưng bóng đá không trả lại cảm giác ấy bằng một bản danh sách. Khi khán đài trống rỗng, tôi nghe thấy tiếng trái tim bóng đá đập chậm rãi, và ở đó không có ngôi sao nào che được khoảng trống phía sau lưng hàng thủ.