Thái Sơn Bắc hoàn tất cú đúp futsal: chiến thắng được đóng bằng những phút không ai đếm

Phút 28, quả phạt đền bay chệch cột dọc. Phút 30, Sahako ghi bàn. Một trận chung kết mà khán đài tưởng đã biết trước kết cục từ phút 18 bỗng mở toang trở lại trong vòng hai phút — khoảng thời gian mà đồng hồ futsal không hề chạy, và cũng là khoảng thời gian không ai kịp ghi lại vào biên bản.

Tại sân Lanh Binh Thang, Thành phố Hồ Chí Minh, tối 14/9, CLB Thái Sơn Bắc bước vào trận chung kết HDBank Cúp Quốc gia futsal với tư cách đội đã vô địch giải Vô địch Quốc gia futsal mùa này. Một chiến thắng nữa đồng nghĩa cú đúp trong nước, và chiếc cúp quốc gia thứ ba liên tiếp dưới thời huấn luyện viên Costa Garcia. Phía đối diện là CLB Sahako. Hai suất còn lại của vòng chung kết thuộc về Thái Sơn Nam HCMC và Tân Hiệp Hưng HCMC.

Futsal có luật riêng, sân riêng và cách chơi riêng, khác hẳn bóng đá sân cỏ. Sân gỗ, năm người, hai hiệp hai mươi phút nhưng đồng hồ chỉ chạy khi bóng còn sống, thay người không giới hạn và không có việt vị. Trận đấu vì thế được đo bằng những thứ khác: số lần luân chuyển đội hình trong một pha tổ chức, khoảng trống mà một cầu thủ cánh chừa lại khi chạy sang cánh đối diện, và cả những phút đồng hồ đứng im trong khi các cầu thủ vẫn phải giữ nguyên cường độ. Người xem qua màn hình thấy bốn mươi phút; người ngồi ở sân thấy cả một buổi tối.

Trong mười tám phút đầu, Thái Sơn Bắc chơi như thể muốn kết thúc câu chuyện trước khi nó kịp bắt đầu. Ba bàn thắng ở các phút 5, 16 và 18. Hai trong số đó đến trong cùng một khoảng hai phút — dấu hiệu của một pha gây áp lực được duy trì liên tục, khi đối phương chưa kịp hoàn tất lượt thay người và hàng thủ bị kéo giãn theo bóng. Những bàn thắng ấy đến từ bóng cố định được dàn dựng kỹ lưỡng và từ các pha chuyển đổi trạng thái rất nhanh, đúng mẫu hình mà ban huấn luyện theo đuổi suốt mùa.

Bản sắc của Thái Sơn Bắc nằm ở chỗ đội bóng này không cố sở hữu bóng lâu; họ sở hữu nhịp độ. Cho đối thủ cầm bóng, rồi tự quyết định thời điểm bóp nghẹt ở một phần ba sân trên — chiến lược chỉ tồn tại được nhờ quyền thay người không giới hạn. Mỗi pha chuyền bóng là một lời thì thầm mà chỉ ai đứng đúng chỗ mới nghe được, và trong mười tám phút ấy, Thái Sơn Bắc đứng đúng chỗ gần như mọi lần.

Nhưng futsal có một luật ngầm mà không điều luật nào viết ra: lợi thế ba bàn không tồn tại vĩnh viễn, nó chỉ tồn tại cho đến khi có ai đó phạm sai lầm đầu tiên. Sai lầm ấy đến ở phút 28, từ chấm phạt đền. Quả đá hỏng ấy nói về quản lý trận đấu nhiều hơn là về kỹ thuật. Một đội dẫn ba bàn bước lên chấm phạt đền trong trạng thái hoàn toàn khác với một đội đang bị dồn ép; cú sút bay ra ngoài mang theo hai mươi phút căng thẳng vốn đã tan biến từ lâu.

Sahako ghi bàn ở phút 30, và trong khoảng hai phút ấy trận đấu bỗng ngắn lại. Đó là thứ tôi vẫn gọi là ký ức của những tấm băng ghế nhựa: những người ngồi ngoài không cổ vũ, không đứng dậy, chỉ nhìn chằm chằm vào mặt sân, bởi họ hiểu rằng một pha bóng sai ở futsal có thể đi từ khung thành này sang khung thành kia trong ba đường chuyền.

Đến phút 34, Costa Garcia rút lá bài dự phòng: Mota vào sân. Cầu thủ nhập tịch không cần nhiều phút để thay đổi cục diện — anh ta có mặt ở đây chính vì thứ công việc đó. Một pha xử lý, một quyết định, và tỷ số trở lại an toàn. Trận đấu khép lại, chiếc cúp quốc gia thứ ba về tay đội bóng áo vàng.

Đến đây là phần khó nhất: viết về những gì phần còn lại của buổi tối ấy không kể.

Ký ức tập thể sẽ giữ lại ba bàn thắng trong mười tám phút. Nó sẽ không giữ lại hai mươi hai phút sau đó, khi Thái Sơn Bắc chơi chậm hơn, chuyền bóng chệch hướng và để đối phương kéo trận đấu về phía họ. Trong một bộ môn mà đồng hồ dừng lại khi bóng chết, thời gian hiệu quả luôn ít hơn thời gian phải chịu đựng. Cú đúp được đóng bằng vàng, nhưng nó được giữ bằng những phút không ai đếm.

Hơn thế, chiến thắng này gợi lại một câu hỏi mà futsal Việt Nam đã né suốt nhiều năm. Ưu thế ba bàn trong mười tám phút, quả phạt đền ở phút 28 và pha thay người ở phút 34 cùng thuộc về một phương trình: đội vô địch sở hữu hai thứ mà phần còn lại của giải không có — khả năng dàn dựng tình huống bóng chết ở đẳng cấp cao hơn, và một cầu thủ nước ngoài sẵn sàng định đoạt khoảnh khắc. Ở sân nhà, cả hai thứ này đều đủ để lấy cúp. Khi bước ra đấu trường châu lục, đối phương sẽ không dâng cho đội bóng ấy một quả đá phạt ở phút 16, và cũng không rời khỏi vị trí chỉ vì một pha luân chuyển người.

Điều đáng nói hơn nằm ở quy mô. Một giải đấu chỉ có vài câu lạc bộ thực sự cạnh tranh suất vô địch: Thái Sơn Bắc, Sahako, Thái Sơn Nam HCMC và Tân Hiệp Hưng HCMC. Futsal Việt Nam gặt hái ở cấp đội tuyển, nhưng cái nền phía sau nó gói gọn trong bốn cái tên. Ba chiếc cúp quốc gia liên tiếp vừa là thành tích của một đội, vừa là dấu hiệu cho thấy hệ thống phân tầng đang cứng lại.

Tôi từng bỏ lỡ không ít buổi tối như thế này vì nghĩ rằng chúng chỉ là những trận nội địa. Nhưng chính ở những sân gỗ ít khán giả ấy, người ta thấy rõ nhất cái giá của mỗi đường chuyền: một lần đặt sai chân, một giây mất tập trung, và cả một mùa giải được đóng lại bằng một kết quả khác.

Sahako nhận vị trí thứ hai. Thái Sơn Nam HCMC đứng thứ ba, Tân Hiệp Hưng HCMC đứng thứ tư. Giải còn trao một danh hiệu cho tinh thần thi đấu — chi tiết nhỏ mà trong futsal lại mang nghĩa lớn, bởi trên sân gỗ người ta phải chạm vào nhau nhiều hơn, và va chạm nhiều hơn thường đi kèm với việc phải giữ được mình.

Mùa giải khép lại. Điều đáng chờ đợi không phải chiếc cúp thứ tư. Mà là việc, ở phút 34 của một trận chung kết nào đó trong tương lai, người bước vào sân để định đoạt khoảnh khắc sẽ là ai — một cầu thủ Việt Nam được đào tạo từ chính những sân gỗ này, hay lại một cái tên khác được đưa về từ bên kia biên giới. Đồng hồ futsal biết dừng. Nhưng câu hỏi ấy thì không.