Overwatch 2 Season 5: Khi Sombra đổi vai và Roadhog học cách chơi đồng đội

Ba giờ sáng ở Los Angeles, tôi ngồi tua lại đoạn VOD lần thứ tư trong cùng một đêm. Trên màn hình, Sombra bước vào giao tranh không phải từ cột damage, mà từ cột support. Khung chat bên cạnh vỡ tung thành hai phe: một phe gọi đó là sự cứu rỗi, phe còn lại gọi đó là tội ác. Tôi không xem trận đấu để tìm niềm vui. Tôi xem để tìm cái thứ mà đám đông đang cố tình lờ đi.

Không ai để ý một chi tiết. Sau ngần ấy tranh cãi về việc Sombra bị permaban ở vai damage - đến mức gần như bị xóa khỏi pool thi đấu chuyên nghiệp - Blizzard đã chọn cách xử lý khác hẳn. Họ không nerf cô ấy thêm lần nào nữa. Họ rút cô ấy khỏi vai đó hoàn toàn.

Đó là thứ tôi gọi là canh bạc cấu trúc. Và nó thay đổi cách chúng ta phải đọc meta từ gốc rễ, không phải từ việc ai mạnh hơn ai.

Để hiểu vì sao Overwatch 2 Season 5 là một trong những patch gây chấn động nhất trong lịch sử gần đây của tựa game này, cần đặt nó vào đúng vị trí. Bản patch này thuộc loại rework, không thuộc loại chỉnh số. Hai hero bị đập đi xây lại cùng lúc, và một trong hai còn đổi cả vai trò.

Sombra trở thành hero thứ ba trong lịch sử đổi vai. Cô từng là một trong những damage bị ban nhiều nhất ở đấu trường chuyên nghiệp - điều này ai cũng biết. Bộ kỹ năng mới của cô hành xử tương tự cái cũ, nhưng hiệu ứng đã khác. Điểm mấu chốt mà tôi tua lại nhiều lần: EMP vẫn giữ nguyên. Đó là một trong những ultimate có sức công phá lớn nhất trong game, thứ có thể vô hiệu hóa kỹ năng của cả đội đối phương trong tích tắc.

Roadhog thì đi con đường ngược lại. Combo one-shot - thứ định nghĩa cả danh tính con bài này suốt nhiều năm - bị tước bỏ. Scrap Gun giờ bắn thành hai loạt, buộc người chơi phải tính lại nhịp độ. Anh ta có thêm alt-fire tên Trash Compactor, hoạt động như Defense Matrix của D.Va: hấp thụ đạn của đối phương rồi bắn trả thành một quả cầu nổ. Scrap Hook Minor Perk được buff để nạp bốn viên đạn thay vì hai.

Trên hết, là hệ thống Perks: CTRL ALT ESC, Life Hack, Data Packet, Cybersecurity, Piggy Piggy, Toxic Exhaust. Mỗi hero giờ có một lớp tùy biến riêng. Lần đầu tiên, việc chuẩn bị cho một trận đấu không còn dừng ở chọn hero.

Tôi đã theo dõi các bản patch của Overwatch qua nhiều mùa. Bản này là lần đầu tiên tôi cảm thấy cộng đồng chuyên nghiệp phải học lại từ đầu cùng một lúc nhiều thứ đến vậy.

Ba điểm tôi muốn tách ra, và tôi sẽ không trình bày chúng theo kiểu liệt kê - vì meta không vận hành theo danh sách.

Thứ nhất, và cũng là điều bị hiểu sai nhiều nhất: Sombra support giữ EMP là một quyết định quyền lực. Ở vai damage, cô bị ban vì sát thương quá mạnh cộng với khả năng hack vô hiệu hóa kỹ năng đối phương. Blizzard không thể nerf cô ấy thêm mà vẫn giữ danh tính con bài. Cách duy nhất là đổi cột. Nhưng khi cô sang support, EMP không mất đi. Nghĩa là bạn có một ultimate tầm cỡ - thứ có thể đảo chiều cả giao tranh - trên một vị trí mà không ai buộc phải ban để phòng thủ. Sát thương biến mất, nhưng sức mạnh chiến thuật còn nguyên. Tôi đã xem đi xem lại các pha EMP trong VOD: cái cách nó mở khóa giao tranh không hề phụ thuộc vào việc Sombra là damage hay support. Nó phụ thuộc vào thời điểm, vào vị trí, vào việc đội bạn có đọc được ý đồ của đối phương hay không.

Thứ hai, Roadhog. Đây là thay đổi mà tôi gọi là net nerf cá nhân, net buff đội nhóm. Mất combo one-shot, anh ta không còn là công cụ pick-off. Nhưng Trash Compactor - hấp thụ đạn và bắn trả - là một kỹ năng phòng thủ thuần túy, gần với Defense Matrix của D.Va hơn là bất cứ thứ gì Roadhog từng có. Anh ta chuyển từ burst tank sang enabler tank. Với những đội chơi quanh hook và khả năng tự hồi máu của anh ta, đây là món quà. Với những người xây dựng chiến thuật quanh khoảnh khắc one-shot, đây là án tử. Kỹ năng này đòi hỏi nhận thức không gian và thời điểm chuẩn - những thứ thường chỉ có ở các tank thủ lâu năm. Tôi cho rằng nó sẽ ưu ái những người chơi tank có kinh nghiệm với các hero phòng thủ như D.Va hay Sigma, hơn là những người học Roadhog qua combo.

Thứ ba, hệ thống Perks. Đây là phần mà giới phân tích chưa nói đủ. Khi mỗi hero có nhiều lựa chọn Perk, trận đấu bắt đầu từ lúc chuẩn bị, không phải từ lúc vào sân. Các đội phải tối ưu không chỉ đội hình mà còn cả build Perk cho từng matchup. Ở thể thức BO3/BO5, khả năng điều chỉnh Perk giữa các ván có thể là yếu tố quyết định. Đội nào có bộ phận phân tích sâu hơn sẽ có lợi thế cấu trúc, không phải lợi thế cơ học. Đây là kiểu lợi thế không thể luyện bằng giờ chơi - nó đến từ phòng phân tích.

Tôi viết về vận hành hệ thống, không viết về việc ai mạnh hơn ai trong một giao tranh đơn lẻ. Và hệ thống ở đây đang bị đập vỡ theo cách mà cả cộng đồng chuyên nghiệp phải học lại từ đầu. Những đội từng xây dựng chiến thuật quanh Sombra damage phải vứt bỏ gần như toàn bộ hiểu biết về comp. Những đội từng ban Sombra mỗi trận giờ phải đánh giá lại cô ấy như một mối đe dọa ở cột support. Đó là xây lại, chứ không phải điều chỉnh.

Và đây là chỗ tôi tự vấn, vì tôi biết mình có thể sai.

Tôi không có trong tay bất kỳ dữ liệu win-rate, pick-rate, hay ban-rate nào đi kèm bản patch này. Tôi đang đọc cấu trúc, không đọc dữ liệu. Sombra từng bị permaban ở vai damage - điều này ai cũng biết - nhưng suy ra rằng cô ấy sẽ mạnh ở vai support là một bước nhảy logic. Có khả năng cô ấy trở thành một pick tầm thường: ultimate tốt, nhưng bộ kỹ năng support không đủ cạnh tranh so với các healer thuần. Tôi phải thừa nhận điều đó, thay vì gào lên rằng tôi chắc chắn.

Việc hai hero bị rework cùng lúc cũng tạo ra một cửa sổ hỗn loạn. Khi meta bất ổn, lợi thế của các đội lớn giảm xuống, vì tất cả đều phải thích nghi với hai biến số mới cùng lúc. Trong một meta bị đập vỡ, đội yếu nhất đôi khi là đội được hưởng lợi nhiều nhất - điều đó có thể tạo ra những cú upset, hoặc có thể tạo ra những trận đấu khó xem đến mức khán giả quay lưng. Tôi không biết. Và tôi sẽ không giả vờ là biết.

Một điểm tôi cân nhắc rồi quyết định loại khỏi lập luận: yếu tố vùng. Các khu vực có truyền thống support mạnh - như Hàn Quốc - có thể thích nghi nhanh hơn với Sombra support. Nhưng tôi không có đủ dữ liệu để biến nó thành luận điểm. Tôi chỉ ghi lại như một giả thuyết cần theo dõi.

Nhưng điều tôi biết chắc: khi một hero bị xóa khỏi vai cũ, việc đó mang ý nghĩa tái định vị quyền lực, chứ không đơn thuần là một nhát nerf.

Dự đoán của tôi, để các bạn kiểm chứng: trong ba tháng tới, Sombra support sẽ trở thành pick phổ biến ở các đội có bộ phận phân tích mạnh, không phải vì cô ấy hay hơn, mà vì EMP trên một vị trí không bị ban là một món hời cấu trúc. Nếu tôi sai, tôi sẽ là người đầu tiên viết lại và nhận mình sai.

Vì trong esports, không có hot take nào là quá sớm. Chỉ có bài phân tích bị đăng quá trễ.