An Se-young phá kỷ lục danh hiệu cầu lông: Chiến thắng Denmark Open và bài toán thể lực

Odense, Đan Mạch, ngày 18/10. Khi tỷ số ván ba là 12-9 nghiêng về Akane Yamaguchi, An Se-young chùng gối, tay trái chạm vào mắt cá chân, rồi đứng thẳng dậy. Cô không xin dừng. Cô hít một hơi, quay về cuối sân, và lùi xuống trong tư thế phòng thủ. Bảy điểm liên tiếp sau đó, từ 9-12 thành 16-12, đưa trận chung kết Denmark Open trở về đúng quỹ đạo của cô. Cú đập thuận tay chéo sân ở điểm 20-18 đóng lại trận đấu. An Se-young vô địch, và chiếc cúp này là danh hiệu thứ 11 của cô trong mùa giải 2026, vượt qua cột mốc 10 danh hiệu trong một năm mà Susi Susanti từng nắm giữ.

Đêm Odense dạy tôi rằng có những trận thắng không ai thấy. Trận này có khán giả, có máy quay, có bảng tỷ số, nhưng phần lớn những người xem sẽ chỉ nhớ cú đập cuối cùng. Họ sẽ không nhớ khoảnh khắc An chạm vào mắt cá chân, không nhớ cách cô chọn cách đứng dậy, không nhớ bảy điểm thẳng được xây từ phòng thủ chứ không phải từ tấn công. Sân cầu lông không ghi nhớ, nhưng tôi thì có.

Theo kết quả được BWF công bố sau trận chung kết, An Se-young đánh bại Akane Yamaguchi với tỷ số 21-23, 21-14, 21-18. Đây là lần thứ năm liên tiếp hai tay vợt gặp nhau ở chung kết, và là lần thứ năm liên tiếp An giành chiến thắng. Tính từ đầu mùa, chuỗi đối đầu được ghi nhận là 10 trận toàn thắng nghiêng về tay vợt người Hàn Quốc. Với một vận động viên thể thao nữ, chuỗi trận như vậy thường bị gói gọn trong hai chữ “đối đầu”. Nhưng nếu nhìn kỹ vào cấu trúc trận đấu, đó không còn là câu chuyện may rủi.

Bối cảnh quan trọng hơn là lịch thi đấu. An bước vào Odense với hành trang dày đặc: All England, Singapore Open, Indonesia Open, giải vô địch thế giới, và nhiều giải đấu thuộc hệ thống BWF World Tour. Mỗi danh hiệu đều đến sau những trận ba ván căng thẳng. Cô không phải tay vợt thắng nhanh bằng cú đập sớm. Cô thắng bằng khả năng kéo đối thủ vào pha cầu dài, hấp thụ sức ép rồi bẻ lại bằng phản công. Ở tuổi 24, cách thắng đó đẹp về mặt chiến thuật nhưng lại tốn kém về mặt thể chất.

Trận chung kết với Yamaguchi là một minh chứng rõ ràng. Ván một, An dẫn 18-15, kiểm soát thế trận bằng những quả trả cầu sâu và điểm rơi an toàn. Cô có vẻ đang chờ Yamaguchi tự phạm lỗi. Nhưng Yamaguchi không phạm lỗi. Cô tăng tốc, ghi liền một loạt điểm, và An thua 21-23. Đây là điểm yếu hiếm hoi trong lối đánh của An: khi đang cầm điểm, cô có xu hướng chơi bảo hiểm thay vì chủ động kết thúc. Chi tiết 18-15 thành 21-23 không chỉ là một ván thua, nó là tín hiệu về cách cô xử lý giai đoạn chốt hạ.

Ván hai, mọi thứ bắt đầu theo một kịch bản khác. Yamaguchi tiếp tục tấn công, dẫn 13-11. Nhưng An không đổi chiến thuật, cô chỉ lùi sâu hơn một chút, kiên nhẫn trả cầu về hai góc cuối sân. Yamaguchi dồn ép thêm vài quả, hỏng một cú đập, rồi hỏng thêm một quả nữa. An giành bảy điểm liên tiếp, biến 11-13 thành 18-13, rồi khép ván với tỷ số 21-14. Điều quan trọng là cú nước rút này không đến từ việc An tấn công dồn dập. Nó đến từ việc cô đứng vững ở khu vực phòng thủ và chờ đối thủ tự sụp đổ.

Ván ba là phần đáng xem nhất. An bắt đầu chậm, di chuyển có phần nặng nề. Cô liên tục đưa tay chạm vào mắt cá chân giữa các điểm số. Yamaguchi tận dụng điều đó, dẫn 12-9. Nhưng rồi giống hệt ván hai, An ghi bảy điểm liên tiếp từ 9-12 thành 16-12. Cô không thay đổi cách phát cầu, không thay đổi vị trí giao cầu, không lao lên cầu lưới nhiều hơn. Cô chỉ điều chỉnh nhịp di chuyển, bớt bật nhảy một nhịp, bớt lao người về trước một nhịp, và tiếp tục phòng thủ. Khi Yamaguchi không còn giữ được độ chính xác ở quả thứ năm, quả thứ sáu, An bắt đầu phản công.

Cách An Se-young giành chiến thắng không nằm ở cú đập uy lực, mà nằm ở vùng chuyển tiếp phòng ngự – phản công, nơi cô hấp thụ áp lực của đối thủ rồi bẻ lại bằng những chuỗi điểm dồn dập. Lối đánh này hiếm thấy ở đỉnh cao cầu lông nữ hiện tại, nơi phần lớn tay vợt chọn nhập cuộc tấn công ngay từ ba quả đầu. An thuộc nhóm thiểu số: một tay vợt nghe theo những pha cầu dài, nghe theo hơi thở đối thủ, và chỉ tấn công khi biết chắc đối thủ đã mất cân bằng.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, những chuỗi điểm từ phòng thủ như vậy thường không bền vững nếu tay vợt không có nền tảng sức bền tốt. An có nền tảng đó. Nhưng chính vì có, cô đang tạo ra một vòng lặp nguy hiểm. Càng thắng theo cách hấp thụ rồi phản công, cô càng phải di chuyển nhiều hơn, càng tải trọng lên khớp gối và mắt cá nhiều hơn. Trận chung kết này không phải trận đấu duy nhất. Đó là trận đấu thứ năm liên tiếp cô gặp Yamaguchi ở chung kết, và là một trong chuỗi trận dày đặc cuối mùa.

Yamaguchi, dù thua, vẫn xứng đáng được nhìn nhận ở góc độ khác. Cô là một trong số ít tay vợt có thể đưa trận đấu đến ván ba, và là người duy nhất buộc An phải lùi sâu đến vậy. Nhưng ban huấn luyện của cô không cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận. Vẫn là tấn công tốc độ cao, vẫn là dồn ép hai góc cuối sân, vẫn là chờ cú đập kết thúc. Nếu Yamaguchi muốn thắng An, cô cần thêm nhiều quả cầu lưới, nhiều quả bỏ nhỏ, nhiều tình huống làm gãy nhịp phòng thủ. Điều này không xảy ra ở Odense. Có lẽ nó sẽ không xảy ra nếu cả hai gặp lại nhau ở French Open.

Carolina Marin đã giải nghệ từ tháng 3, khiến nhóm tay vợt tấn công thuần túy trong làng cầu lông nữ trở nên mỏng hơn. Wang Zhiyi vẫn đang tiến bộ với lối chơi cầm lưới tốt hơn, nhưng chưa có cơ hội chạm trán An ở một trận chung kết kéo dài ba ván. Còn Yamaguchi, dù thất bại, vẫn là tấm gương phản chiếu rõ nhất cho giá trị của An Se-young. Một tay vợt tấn công xuất sắc, có tốc độ, có thể lực, nhưng không có đủ vũ khí để phá vỡ bức tường phòng thủ của một tay vợt phản công xuất sắc hơn.

Nếu cô ấy là nam, người ta đã gọi lối đánh này là thiên tài. Nhưng vì cô là nữ, giới chuyên môn thường gọi đó là sự chắc chắn, là sự kiên nhẫn, là một kiểu chơi “an toàn”. Tôi không đồng tình với cách phân loại đó. Cái cách An đứng trong vòng vây của Yamaguchi, nhận từng quả đập, trả về từng quả cầu sâu, rồi bất ngờ chuyển hóa thành bảy điểm liên tiếp, không phải là thứ gọi là an toàn. Đó là thứ gọi là lòng kiên định.

Tôi bắt đầu theo dõi An Se-young từ giải vô địch châu Á năm 2026. Hồi đó, cô là tài năng trẻ thường bị bỏ quên trong danh sách ứng viên. Khi cô thắng, người ta gọi đó là bất ngờ. Bốn năm sau, khi cô thắng, người ta gọi đó là nhàm chán. Ranh giới ấy nói lên nhiều điều về cách thể thao nữ được nhìn nhận. Người ta nhớ cú đập thắng điểm, tôi nhớ ánh mắt cô ấy trước khi cầu chạm lưới. Ánh mắt ấy không hề thay đổi trong suốt năm năm. Nó vẫn đủ để nói với tôi rằng cô không đến sân để làm hài lòng bất kỳ ai.

Điều khiến tôi bận tâm nhất không phải là việc An có thể vô địch French Open hay không. French Open bắt đầu từ ngày 20/10, chỉ 48 giờ sau trận chung kết Odense. Một giải Super 750 với mật độ trận đấu cao, cộng với việc mắt cá chân đã phát đi tín hiệu đau ở ván ba, sẽ là bài kiểm tra thật sự cho cách cô quản lý cơ thể. Kỷ lục danh hiệu đã được xác lập. Câu hỏi còn lại là liệu cô có trả giá cho cách cô đã giành được nó.

Tôi từng ngồi trên ghế dự bị đủ lâu để hiểu một điều: có những trận đấu không ai nhìn thấy, nhưng vẫn xứng đáng được kể lại. Trận chung kết Denmark Open này sẽ nằm trong biểu đồ thành tích của An như một danh hiệu nữa. Nhưng với tôi, nó là một bài học về việc thắng không có nghĩa là chạy nhanh hơn tất cả. Thắng có nghĩa là biết lúc nào cần lùi, lúc nào cần đứng yên, và lúc nào cần bật lên đúng thời điểm.

Có những trận đấu không có khán giả, nhưng có hàng triệu trái tim đang xem. Odense hôm đó đông khán giả thật. Nhưng tôi vẫn muốn ghi lại khoảnh khắc An Se-young chạm tay vào mắt cá chân, hít một hơi, và quyết định không dừng lại. Cúp vô địch sẽ sớm bị lãng quên. Khoảnh khắc ấy thì không. Có lẽ đó là thứ tôi được sinh ra để viết về: không phải bảng tỷ số, mà là cách con người đứng dậy sau những gì họ không thể nói thành lời.